Over het 'Agatha Christie Indult'

Indult van 5 november 1971, Protocol 1897/71
Ondertekend door A. Bugnini

Vijftig jaar na het overlijden van Agatha Christie op 12 januari 1976 blijft de nalatenschap van de Koningin van de Misdaadromans lezers over de hele wereld fascineren. Maar, naast haar detectiveverhalen koesterde Dame Agatha een diepe en discrete band met het Christendom, die zowel haar persoonlijke leven als de morele basis van haar romans vormgaf. Haar eerste huwelijk met Archibald Christie eindigde in 1928 in een scheiding, een pijnlijke gebeurtenis die ertoe leidde dat ze daarna, in overeenstemming met de strengere anglicaanse normen van die tijd, afzag van het ontvangen van de communie. Toch bleef haar geloof standhouden. In 1930 trouwde ze met Sir Max Mallowan, een overtuigd Katholiek. Hoewel ze zich nooit bekeerde, vergezelde Agatha hem vaak naar de Mis, waarbij ze de gewijdheid en Traditie van de Katholieke Liturgie waardeerde. Deze interreligieuze harmonie in haar gezin weerspiegelde haar open, maar tegelijkertijd diepgewortelde Christelijke visie.

Na de invoering van de Mis van Paulus VI ter vervanging van de Tridentijnse Mis in 1969-1970 werd een petitie aan de paus gestuurd met het verzoek om de Tridentijnse vorm van de Romeinse Ritus te laten voortbestaan voor degenen die dat wensten in Engeland en Wales. De Engelse Katholieken hadden een bijzondere band met de Tridentijnse Mis, omdat het de Mis is die gecelebreerd werd door de Engelse Martelaren tijdens de Reformatie toen het Katholieke Geloof zéér zwaar werd vervolgd. In de petitie werd o.a. gewezen op het uitzonderlijke artistieke en culturele erfgoed van de Tridentijnse Mis. De petitie werd ondertekend door vele prominente niet-katholieke figuren in de Britse samenleving, waaronder Agatha Christie, Vladimir Ashkenazy, Kenneth Clark, Robert Graves, F.R. Leavis, Cecil Day-Lewis, Nancy Mitford, Iris Murdoch, Yehudi Menuhin, Joan Sutherland, evenals twee Anglicaanse bisschoppen, die van Exeter en van Ripon.

Kardinaal John Carmel Heenan, Aartsbisschop van Westminster, benaderde paus Paulus VI met het verzoek om het gebruik van de Tridentijnse Mis toe te staan. De paus keurde het verzoek goed op 5 november 1971. Naar verluidt las de paus de brief en riep enthousiast uit: "Ah! Agatha Christie!", waarna hij besloot het verzoek in te willigen, wat het Indult zijn bijnaam gaf. Tussen die tijd en het wereldwijde Indult van paus Johannes Paulus II in 1984 mochten de bisschoppen van Engeland en Wales toestemming geven voor incidentele vieringen van de Mis in de Oude Rite, met de aanpassingen die in 1965 en 1967 waren ingevoerd.

Het doel van een dergelijk 'indult' was pastoraal. Het wilde de verzoening met traditionalistische groepen en Rome bevorderen. Echter, zowel Johannes Paulus II als Paus Benedictus XVI hebben bevestigd dat de Tridentijnse Mis (met name het Missaal van 1962) nooit juridisch is afgeschaft of verboden is en volledig in overeenstemming is met de Katholieke Leer. Dit betekent dat dergelijke indults onwettig waren! Net zoals iemand die een rijbewijs heeft niet moet vragen om auto te mogen rijden, moet een priester ook niet de toestemming vragen om de Tridentijnse Mis te celebreren omdat dat nu eenmaal de Mis van de Latijnse Kerk is. Zelfs indien een dergelijke indult wettelijk zou zijn, dan nog zou hij niet rechtsgeldig zijn, omdat hij door een vrijmetselaar werd ondertekend. Merk trouwens op, dat aangaande de Mis Paulus VI nooit iets heeft ondertekend!

Tegenstanders van dergelijke indults, en de daaropvolgende bredere toestemmingen, uiten vaak hun 'bezorgdheid' dat het voortgezette gebruik van de Tridentijnse Mis de 'hervormingen' en het gezag van het Tweede Vaticaans Concilie zouden kunnen ondermijnen of tot een gebrek aan eenheid binnen de Kerk zou kunnen leiden. Dit is echter een ongeldig argument omdat net de introductie van een hervormde, protestantse ritus - de Novus Ordo Missae - een schismatieke daad was. Met andere woorden, Paulus VI en zijn paladijnen hebben de eenheid van de Kerk aangetast! Het zou ook goed zijn dat Arthur kardinaal Roche, prefect van het Dicasterium voor Liturgie, dat ook goed in zijn oren knoopt, want hij staat buiten de Kerk! De chaos binnen de Kerk werd georganiseerd door de 'hervormers' en niet door de Traditionalisten!